Aeneas’ın Truva’dan Kaçışı

“Troya’dan Kaçan Aeneas”, Federico Barocci (Federico Fiori) tarafından yapılmış bir tablodur; Roma’daki Borghese Koleksiyonu’nda yer alır. Ölçüleri 176 × 253 cm’dir.

Tarihçe

Barocci’nin tarihsel anlatıya tek girişimi sayılan bu sahne, Della Rovere ailesi tarafından sosyal bağlarını güçlendirmek amacıyla iki kez sipariş edilmiştir. İlk versiyon—bugün kayıp—Kutsal Roma İmparatoru II. Rudolf içindi. İkinci tablo ise, imparatorluk alegorisi uyarlanarak Roma Kardinali’nin ruhsal saflığına vurgu yapan bir sahneye dönüştürülmüş ve Kardinal Scipione Borghese’ye sunulmuştur.

Barocci’nin “Aeneas”ı, hamilerinin niyetlerinin sanatçının çalışma sürecine nasıl dâhil olduğunu gösterir. Uzun süre iki Aeneas versiyonunun birbirini kopyaladığı sanılsa da, korunmuş tablodakinden belirgin biçimde farklı bir manzaraya sahip büyük ölçekli bir karton, Barocci’nin ilk versiyonu farklı düşündüğünü gösterir. Bu değerlendirme, himaye–armağan ilişkilerinin sorunlarını ve sanatçının tekrar üretim yöntemini en etkili biçimde nasıl uyguladığını inceler.

16. ve 17. yüzyıllarda armağan alışverişi, karşılıklı ve kalıcı ilişkiler kurmak için sürekli daha yüksek toplumsal konum arayan soylular arasında yaygın bir uygulamaydı.

Betimleme

Sahne, Aeneas’ın eşi Creusa ve oğlu Ascanius ile birlikte Troya’dan ayrılışını gösterir. Arka plandaki yuvarlak tapınağı saran yangından kaçmaya çalışırlar. Aeneas omuzlarında babası Anchises’i taşır; Anchises kucakladığı Penates’i (ev tanrılarının heykelcikleri) sımsıkı tutar ve Creusa’nın duygulu duruşu, oğlunun kahramansı figürüyle tezat oluşturur.

Federico Barocci, yaşlı baba figürü için, “Aziz Jerome”daki yaşlı figürde kullandığıyla aynı modeli seçmiştir.

Çözümleme

Soldaki merdiven korkuluğu, izleyicinin de sahnenin içinde yer aldığı teatral bir “mise en scène” sunar. Mekânın karmaşık bölünüşü, kaçan figürlerin hareketi ve pastel tonlardaki giysiler, resim her ne kadar Raphael’in “Borgo’daki Yangın”ına (Stanza dell’Incendio di Borgo, Vatikan) benzetilse ve sağdaki şapel Roma’da San Pietro in Montorio yanındaki Bramante tapınağını andırsa da, Barok sanatın üslup özelliklerini önceler.

Eser, merdivenlerin eteklerinde altın yaldızlı harflerle FED.BAR.VRB / FAC.MDXCVIII imzasını ve tarihini taşır; ancak sanatçı aynı konuyu on yıl önce İmparator II. Rudolf için de resmetmiştir. Bu ilk versiyonun bir gravürü 1595’te Agostino Carracci tarafından yapılmıştır. Barocci, Prag’a yerleşen Flaman ressam Bartholomeus Spranger aracılığıyla ilk siparişi almış olabilir. Tablonun üç kopyası bilinir; bunlardan biri—muhtemelen 18. yüzyıldan—tapınak önünde Truva Atı’nı da gösterir.

Her ne kadar kesin provenansı bilinmese de, tablonun hami Kardinal Giuliano della Rovere tarafından Scipione Borghese’ye armağan edilmiş olması muhtemeldir.

Sanatçı: Federico Barocci

Federico Barocci (1535-1612), İtalyan Rönesans ressamı ve baskı sanatçısıydı. Asıl adı Federico Fiori'ydi ve Il Baroccio lakabıyla anılıyordu. Raphael, Correggio, Jacopo Tintoretto ve Titian gibi çok sayıda Rönesans uzmanından ilham alan Barocci, kendine özgü renkleri dinamik ve dramatik duruşlardaki figürlerle birleştiren benzersiz bir stil yarattı. Vizyoner eserleri, duygu sıcaklığı ve derin maneviyatla karakterize edilir. Kendini işine adamış bir çizer olan Barocci, yeni çizim yaklaşımlarını benimsedi ve bu da alışılmadık resim teknikleri yaratmasına olanak sağladı. Rengi çok sevdiği için çeşitli tonlarda ve yüzeylerde çizimler yaptı ve hazırlık sürecinde renkli pastel ve yağlı boyaları sistematik olarak kullanan ilk İtalyan sanatçı oldu.

Ayrıca okuyun

Daha fazla göster