Aziz Jerome Yazısı

“Aziz Jerome Yazarken” (Aziz Jerome Çalışmasında / Aziz Jerome), Caravaggio’nun genel olarak 1605–1606’ya tarihlenen bir yağlıboya tablosudur.

Kompozisyon

Tablo, Katolik Kilisesi’nin Kilise Babalarından Aziz Jerome’u gösterir; kendisi resim sanatında sık işlenen bir konudur. Caravaggio, Jerome’u tefekkür hâlinde ya da yazıya dalmış olarak betimleyen başka yapıtlar da üretmiştir. Bu eser hızlı biçimde gerçekleştirilmiştir; sakalın verilmesinde, kitapların ve pelerinin konturlarında düzensizlikler görülür.

Bu nedenle yapıtın tamamlanmamış olabileceği öne sürülmüştür.

Öykü

Eser, 17. yüzyılda Kardinal Scipione Borghese için yapılmıştır. Ünlü sanat tarihçisi Giovanni Pietro Bellori, “Vite de’ pittori, scultori e architetti moderni”de (1672) tuvalin 17. yüzyıl ortalarında Borghese Koleksiyonu’nda, Stanza del Moro’da asılı olduğunu yazar. Başyapıt 1693’te Caravaggio’ya atfedilmiş, ancak 1790’dan itibaren Jusepe de Ribera’ya mal edilmiştir. Bununla birlikte, çoğu sanat tarihçisi tablonun Caravaggio’nun sanat yaşamının sonuna (1606) tarihlenmesi gerektiğini savunur.

Çözümleme

Başlıca özellikler, masadaki natürmortun yanılsamacı sunumu ile beyaz saçlı azizi kuşatan kırmızı pelerinin güçlü etkisidir. Bu eserde Aziz Jerome, çoğu örnekte olduğu gibi tövbekâr olarak değil, bir âlim olarak resmedilmiştir.

Kafası, masadaki kafatasıyla karşı ağırlık olacak biçimde konumlanmıştır; kutsal metinleri okuma ve not düşmeye yoğunlaşır ve simgesel olarak dünyevî malların boşunalığına karşı durur. “Aziz Jerome Yazarken”in kavramsal kurgusu başlı başına dikkat çekicidir; kompozisyon ile konu birbirini güçlendirir: yaşlı aziz, yazdığı metne telaşlı bir yoğunlukla eğilmişken, masanın öte yanındaki hokkaya bükülerek uzanan eliyle aynı zamanda ölüme işaret eden kafatasını gösterir; kafatası da onu, ölümü alt etmeye çalıştığı o anın içinde simetrik biçimde “izler”.

Aziz

Protestanlar, Tanrı’nın Sözünü sıradan inananların da anlayabilmesi için Kitab-ı Mukaddes’i yerel dillere çevirmek isterken, Katolikler, Aziz Jerome’un 4. yüzyıl sonlarında yaptığı standart Latince çevirinin (Vulgata) kullanımını temellendirmeye çalışmışlardı. Papaların biri Jerome’u vaftiz etmiş, diğeri ona çeviri görevini vermiş ve Aziz Petrus’u Roma’nın ilk piskoposu olarak anmıştır. Latin Kilise Babaları arasında Jerome, azizlere saygı kültünü hedef alan “modern” sapkınlara karşı güçlü bir müttefikti; bilgelerin Latin kullanımını sınırlayan ve papalığı Babil’in fahişesi olarak gören görüşlere karşı dururdu. Scipione Borghese’nin bu görüntüyü satın alması yerindedir.

Reform öncesi tasvirlerde Jerome çoğu kez bir aslan ve kardinal şapkasıyla gösterilirdi. Katolik reformcular ise dinî sanatı özüne indirgemek istemişti. Böylece, yüz hatları abartılı ve karikatürize biçimde Gian Lorenzo Bernini tarafından da işlenen erdemli kardinal, kasvetli olduğu kadar katı bir yapıt edinmiş oldu.

İnce yapılı yaşlı adam—yüzü, İbrahim, Matta ve Havari Thomas için kullanılan modelle benzerlik taşır—oturmuş, elindeki Kutsal Kitap kodeksi üzerinde düşünürken sağ eli yazmaya hazırdır. Rönesans’ta Antonello da Messina ve Dürer onu varlıklı bir bilgin olarak yüceltirken, Caravaggio Jerome’un eşyalarını en aza indirger. Sert ışık, yorgun kollarının kaslarını ve kemikli başıyla kafatası arasındaki paralelliği vurgular: insan ölümlüdür; ama Tanrı’nın Sözü sonsuza dek yaşar.

Sanatçı: Caravaggio

Caravaggio (1571-1610) veya diğer adıyla Michelangelo Merisi, modern resmin önde gelen etkileyicilerinden biri olarak kabul edilen İtalyan ressamdı. Eserleri, hem fiziksel hem de duygusal olarak insan durumunun gerçekçi bir algısını, Barok resim üzerinde gelişimsel bir etkiye sahip olan dramatik bir ışık kullanımıyla birleştirir. Caravaggio, tenebrizm olarak bilinen dramatik bir ışık-gölge kullanımıyla yakın fiziksel gözlemden yararlanmıştır. Ayrıca, gölgeleri gizleyen ve nesneleri parlak ışık huzmeleriyle büyüleyen baskın bir üslup unsuru yöntemi kullanmıştır.

Ayrıca okuyun

Daha fazla göster