Davut, Golyat’ın Başıyla

“Golyat’ın Başını Tutan Davut”, Caravaggio’nun 1605 gibi erken bir tarihten 1609–1610’a dek tarihlenebilen bir tablosudur. 1650’de Kardinal Scipione Borghese’nin koleksiyonunda yer alıyordu.

Tarihçe

Giovanni Pietro Bellori’ye (1672) göre eser, Scipione Borghese için yapılmıştı ve Golyat’ın başı gerçekte Caravaggio’nun otoportresidir. Ayrıca 1613 tarihli bir belge, benzer ölçülerde bir yapıtın çerçevesi için yapılan ödemeyle bağlantılıdır. Yine 1613 tarihli bir yazmada, Scipione Francucci d’Imola’nın şiiri tabloda yer alan sahneyi betimler; bu sırada eser Galleria Borghese’dedir.

Daha yakın tarihte, Davut’un ressamın gençleştirilmiş bir portresi olabileceği; dolayısıyla tablonun çift otoportre sayılabileceği ileri sürülmüştür.

Buna ek olarak, delikanlının, “Vaftizci Yahya” için poz veren modelle aynı kişi olduğu varsayılır. Caravaggio aynı konuyu 1607 tarihli bir çalışmada (Viyana, Kunsthistorisches Museum) ve 1600 tarihli daha erken bir çalışmada (Madrid, Prado) da işlemiştir.

Çözümleme

Giorgione çevresinden bir takipçi (1510) sanatçı için esin kaynağı olmuştur. Ancak Caravaggio, başı bir çıkıntıya bırakmak yerine Davut’un eldivenli elinden kanlar içinde sarkıtarak sahnenin dramını çok daha etkili yakalar. Ayrıca figürün elindeki kılıçta “H–AS OS” yazılıdır; bu, Latince “humilitas occidit superbiam” (alçakgönüllülük kibri öldürür) sözünün kısaltmasıdır.

Davut tiksinti ile merhamet arasında gidip gelen bir kaygı taşır. Onu sevinçli değil de düşünceli betimleme kararı, Davut ile Golyat arasında alışılmadık bir psikolojik bağ kurar. Bu bağ, Caravaggio’nun kendini Golyat olarak resmetmesiyle daha da karmaşık hâle gelir. Aynı zamanda Davut’un modeli “il suo Caravaggino” (“kendi küçük Caravaggio’su”)—muhtemelen ressam Mao Salini—olabilir.

Eserin biyografik çağrışımları, zaten karmaşık olan anlama yeni bir katman ekler: dönemin ortodoks Hristiyan ikonografisinde Davut ile Golyat, Mesih ile Şeytan’ı ve iyinin kötülük üzerindeki zaferini simgeler; modern edebî mecazda ise soğukkanlı bir âşığın sevgilisini “öldürmesi” olarak okunabilir. Türe örnek olarak Pitti Sarayı’ndaki Cristofano Allori’nin “Judith ve Holofernes”i anılabilir; burada Allori kendini Holofernes olarak tasvir eder. Caravaggio ise Davut’u zalim değil, Golyat’ın ölümü karşısında derinden etkilenmiş biri olarak gösterir.

Eğer eser, Caravaggio’yu cinayetten affetme yetkisine sahip papalık görevlisi Kardinal Borghese’ye bir armağan idiyse, kişisel bir af talebi olarak da okunabilir.

Tarih

Eserin tarihlendirilmesi uzun süre tartışılmıştır: Scipione Borghese’den bir sipariş ve Roma döneminin sonu varsayılırsa “bitiş” 1606 olur. Ancak yalınlaştırılmış formlar, lakonik kompozisyon ve hızlı çizim, yapıtın Napoli’de gerçekleştirildiğini düşündürür. Bu, dışsal kanıtlarla ve Battistello’nun bir kopyasının saptanmasıyla (Floransa, 1991) desteklenir.

İleri sürülen çeşitli tarihlendirme önerileri arasında en olası olanı, 29 Mayıs 1606’da Caravaggio’nun Tomassoni’yi öldürmesinden sonraya yerleştirir; tabloyun dramatik doğası da bu görüşü destekler.

Sanatçı: Caravaggio

Caravaggio (1571-1610) veya diğer adıyla Michelangelo Merisi, modern resmin önde gelen etkileyicilerinden biri olarak kabul edilen İtalyan ressamdı. Eserleri, hem fiziksel hem de duygusal olarak insan durumunun gerçekçi bir algısını, Barok resim üzerinde gelişimsel bir etkiye sahip olan dramatik bir ışık kullanımıyla birleştirir. Caravaggio, tenebrizm olarak bilinen dramatik bir ışık-gölge kullanımıyla yakın fiziksel gözlemden yararlanmıştır. Ayrıca, gölgeleri gizleyen ve nesneleri parlak ışık huzmeleriyle büyüleyen baskın bir üslup unsuru yöntemi kullanmıştır.

Ayrıca okuyun

Daha fazla göster